Slagaderverkalking.nl

Lees ook: Suiker, de zoete drug.  Samenvatting coverartikel Der Spiegel 36, 2012.   >>


Suiker, de bittere waarheid.

Een vertaling van de universiteits-lezing van kinderarts en endocrinoloog prof. dr. Lustig
(endocrinoloog = specialist in het endocrien systeem, de klieren die hormonen/signaalstoffen afscheiden in het lichaam)


Samenvatting:

Politiek + commercie + wetenschappelijke misinterpretatie → hogere fructose-consumptie (voornamelijk afkomstig uit suiker en glucose-fructosestroop) → insulineresistentie → verhoogde insulinespiegels → verminderde gevoeligheid hersenen op verzadigingshormoon leptine → vicieuze cirkel van voortdurend overmatig consumeren → overgewicht, suikerziekte, leververvetting, hoge bloedruk, hart- en vaatziekten.

Conclusie: Ieder pondje gaat door het mondje is een veel te eenvoudig verhaal.

Remedie/preventie: Suikerinname beperken en helemaal geen gesuikerde dranken meer, vezelrijk eten, regelmatig bewegen.



Verantwoording vertaling:

Deze vertaling is gemaakt vanuit de overtuiging dat de lezing van prof dr. Lustig belangrijk is. Belangrijk in de strijd tegen overgewicht en diabetes, maar ook belangrijk in de strijd tegen hart- en vaatziekten.

Echter de anderhalf uur durende voordracht is in het Engels, en de informatiedichtheid is zeer hoog. Daarom bij deze een vertaling naar het Nederlands, zodat Nederlands geïnteresseerden er in de eigen taal en in het eigen tempo notie van kunnen nemen.
Getracht is zoveel mogelijk min of meer letterlijk te vertalen. Waar dat omwille van de leesbaarheid lastig was is een wat vrijere vertaling toegepast, altijd met behoud van de strekking. In het gedeelte waar uitgebreid wordt ingegaan op biochemische processen is echter gekozen voor een vrij vertaalde samenvatting. Hier is anders voor niet-ingewijden nauwelijks doorkomen aan, terwijl er interessante zaken voorbij komen. De in de lezing vertoonde dia's zijn vooralsnog niet opgenomen in deze vertaling. Ze zijn niet essentieel om de kern van het betoog te laten beklijven.

Deze vertaling wordt u aangeboden door EchoScan.nl: eenvoudig, uitwendig en onschadelijk preventief vaatonderzoek. De EchoScan is een dienst van Echo-Centrum Haarlem.
Een betere toekomst voor onze gezondheid en zorg ligt voor het oprapen. Hoe? Door veel meer aandacht te besteden aan preventie. De huidige focus ligt te zeer op crisis-management. Zo is het met hart- en vaatziekten, en zo is het met obesitas. Commerciële en politieke belangen liggen ongelukkigerwijs vaak niet goed in lijn met het maatschappelijk belang. Hart- en vaatziekten, en obesitas gerelateerde problematiek zorgen voor groot persoonlijk leed en plegen een enorme aanslag op het budget van onze gezondheidszorg. Terwijl hier veel en zeer kosteneffectief aan preventie kan worden gedaan. Twee keer per jaar gaat men gemiddeld naar de tandarts, hoewel er nauwelijks mensen sterven door gebitsproblemen. Hoe vaak heeft u uw vaten laten controleren?


Het woord is aan Prof. dr. Lustig:

Ik ga u een verhaal vertellen. Dit verhaal gaat over ons voedselpatroon van de afgelopen dertig jaar, en heeft van alles in zich. Wat biochemie, wat onderzoek, wat over de gezondheidszorg, wat over politiek, wat over rationele dwalingen.

Tegen het einde van de lezing hoop ik de inhoud van de laatste 30 jaar van voedingsvoorlichting in de Verenigde Staten te hebben ontkracht. Om u in de stemming te brengen begin ik met een kleine quiz. Wat hebben het Atkins dieet en het zogenaamde Japanse dieet gemeen? Het Atkins dieet bestaat vooral vet en geen koolhydraten, het Japanse dieet bestaat vooral uit koolhydraten en geen vet, beide werken. Maar wat hebben ze gemeen? Beide elimineren fructose. Met dit in gedachte denk aan wat het betekent om op dieet te zijn en welke voedingsstoffen je eet en welke niet. Vanuit deze positie gaan we verder en probeer ik uit te leggen hoe dit alles in elkaar steekt.

U heeft allen wel vernomen over de obesitas/overgewicht-epidemie. Hier zijn de getallen: dit zijn de NHANES-database BMI's (een statistische grafiek met daarin de gewichtsverdeling van alle inwoners). Iedereen weet inmiddels dat de histogrammen steeds verder naar rechts (naar gemiddeld een steeds hogere BMI's / lichaamsgewicht) verschuiven naar mate de tijd voortschrijdt. Deze blauwe lijn was de schatting gedaan in 2003 voor de situatie in 2008. We hebben deze prognose overtroffen, niet mooi meer. De reden dat ik dit laat zien is niet slechts om te tonen dat het aantal mensen met overgewicht toeneemt, maar dat de gehele curve verschoven is. We wegen vandaag de dag gemiddeld 12 kilo meer dan we 25 jaar geleden deden, wij allemaal. Nu wordt vaak beweerd dat overgewicht het resultaat is van de interactie tussen genen en omgeving. Dr. Christian Vase, die achterin de zaal zit, praat volgende week over de genetische component. Hoe zeer ik ook hierin geïnteresseerd ben, hoe dan ook kan gesteld worden dat onze genen zich de afgelopen dertig jaar niet hebben veranderd, terwijl onze omgeving de afgelopen dertig jaar enorm is veranderd. Vanavond praten we over deze veranderde omgeving en niet over genen.

Om met voldoende context over impact van de omgeving te kunnen praten moeten we vaststellen wat obesitas is. Als studenten bent u bekend met de eerste wet van de thermodynamica, die zegt dat de totale hoeveelheid energie in een gesloten systeem constant blijft. Vertaald naar de mens is de standaard interpretatie dan de volgende: als je eet, zorg dan dat je het verbruikt anders zal het lijf het opslaan. Wie hier gelooft hierin? Ach, kom op, dat doen jullie allemaal, ik geloofde er ook in. Nu doe ik dat niet meer. Ik denk dat het een verkeerde uitleg is. Zelfs een uitleg die er volkomen naast zit en die ik het komende uur ga ontkrachten. Ik denk dat er een andere manier is om deze wetmatigheid in de voedingscontext uit te leggen, die veel relevanter is en tot de werkelijke kern komt. Voor ik zover ben, even terug naar de overtuiging dat overgewicht slechts een kwestie is van de calorieën die ingenomen worden versus de calorieën die verbruikt worden. Een kwestie dus van twee gedragingen, overmatig eten en te weinig bewegen. Dit is tenslotte waar men veelal aan denkt bij het zien van zwaarlijvigen. Amy Thomson zei het nog in haar TV-show: We eten gewoon veel te veel. Echter, als dit het geval was, hoe komt het dan dat tegenwoordig ook maagverkleining wordt toegepast bij kinderen in het Tokio kinderziekenhuis? Waarom net zo in China, Korea en Australië? Al deze landen hebben onze eetgewoonten overgenomen en lijden nu onder dezelfde problematiek. We gaan hier zo verder op in. Er is in ieder geval een andere manier om de eerste wet van de thermodynamica te duiden.

Wanneer energie wordt opgeslagen, zijn dat biochemische krachten die hiervoor zorgen, en wanneer verwacht wordt deze energie weer te gaan gebruiken dan is dat een normale energiehuishouding voor een normale kwaliteit van leven. Energiehuishouding en kwaliteit van leven zijn in wezen hetzelfde. Hetgeen de energiehuishouding stimuleert doet je je goed voelen, datgene wat de energiehuishouding vertraagd, zoals bijvoorbeeld hongeren of een trage schildklier doet je futloos voelen. Dus hoeveel calorieën je verbruikt and hoe je je voelt zijn in wezen synoniemen. Als je energie middels een biochemisch proces opslaat waarvan je verwacht deze weer te gebruiken, dan is dat een normale energiehuishouding, en deze energie zal je dan ook moeten innemen.

De twee gedragingen, het overmatig eten en weinig bewegen zijn echter secundair aan een primair biochemisch proces. Het is een andere manier van denken over het proces van inname en verbruik en bevrijdt de persoon met overgewicht van de gedachte veroorzaker te zijn, deze wordt eerder slachtoffer. En dit is hoe de mensen met overgewicht zich voelen, want niemand kiest er bewust voor om zwaarlijvig te zijn. En zeker kinderen kiezen er niet voor zwaarlijvig te zijn. Sommigen zullen vinden dat zij wel degelijk mensen kennen die het niet kan schelen. Bijvoorbeeld de beroemde componist Rossini, met een leven vol excessieve gastronomie. Ok, misschien dat hij ervoor koos, maar de kinderen in de obesitas-kliniek kozen er niet voor om zwaarlijvig te worden. Sterker zij vormen het bewijs dat de oude visie van overmatig eten en onvoldoende bewegen niet opgaat. We hebben nu zelfs een obesitas-epidemie onder zes maanden oude baby's. Diegene die nog beweert dat zwaarlijvigheid een kwestie is van overmatig eten en te weinig bewegen mag mij uitleggen hoe dat zit bij deze 6 maanden oude baby's. De hypothese die de overgewicht-epidemie verklaart moet ook gelden voor deze groep. En het probleem van de zwaarlijvige baby's komt niet alleen voor in de VS, maar wereldwijd. Dus bevrijd u van oude aannames, en laten we met open vizier uitzoeken van er werkelijk aan de hand is.

Goed, laten we nu praten over calorie-inname, want daar gaat het nu om. We gaan het hebben over de inname kant van het verhaal. Duidelijk is dat we daadwerkelijk meer eten dan twintig jaar geleden. Tieners eten dagelijks 275 kcalorieën meer, volwassen Amerikaanse mannen 187 en volwassen Amerikaanse vrouwen 345. We eten allemaal dus meer. De vraag is alleen waarom? Hoe komt dat? Omdat het voor handen is? Weet u wat, dat was het vroeger ook. We eten allemaal meer vanwege (het verminderd functioneren van) een systeem dat aanwezig is in ons lichaam, het Leptine-systeem. Leptine is het hormoon dat aangemaakt wordt door onze vetcellen en de hersenen vertellen: Genoeg! Ik heb voldoende gehad, ik heb even geen voedsel meer nodig, ik heb voorlopig voldoende om te verbruiken. Wel, als we dagelijks 187 en 345 kcalorieën meer innemen dan we gebruiken functioneert het Leptine-systeem niet goed. Werkte het wel naar behoren dat zou deze calorische overinname niet plaats vinden, ook al is het eten volop voor handen. Er is dus iets mis met de zogenaamde 'biochemische-negatieve-feedback lus' die normaliter onze energiehuishouding stuurt. We moeten uitzoeken hoe dit komt en wat eraan gedaan kan worden. Daar gaat deze voordracht over.

Waar komen deze bijvoorbeeld deze 275 extra kcalorieën bij tieners vandaan? Komt het uit vet inname? Nee, slechts 5 gram, 45 kcalorieën van de 275, is afkomstig uit vet. Het leeuwendeel komt uit koolhydraten, namelijk 57 gram oftewel 228 van de 275 kcalorieën. We zijn allemaal meer koolhydraten gaan consumeren. De meesten van u weten dat de American Heart Association en de American Medical Association ons in 1982 opdroegen om het percentage vet in ons voedingspatroon te verlagen van 40% naar 30%. Herinnert u zich dat? Toen kwam onder andere de vetvrije cake in de schappen. Hoe is het ons vergaan? Het is gelukt, we hebben het voor elkaar gekregen. Van 40% naar 30%, en kijk wat er is gebeurt met de statistieken op het gebied van overgewicht, diabetes, metabolisch syndroom, niet-alcohol gerelateerde leververvetting, vaatziekten, infarcten: allen zijn omhoog geschoten. Dit terwijl het percentage vet in onze voedselinname daadwerkelijk gedaald is. Als het niet aan de vetconsumptie ligt, waaraan dan wel? De koolhydraten! Specifiek welke koolhydraten? Voor een groot deel de koolhydraten in dranken. Het gebruik van frisdrank is 41% toegenomen, het gebruik van vruchtensappen is 35% toegenomen. Een blikje frisdrank per dag is 150 kcal x 365 dagen en deel dat vervolgens door 7000 kcalorieën voor een kilo, dan zegt de eerste wet van de thermodynamica dat u in de vorm van frisdrank bijna 8 kilo aan gewicht consumeert. Geen discussie, dit is geen nieuws. De vraag is hoe komt het dat we niet reageren op deze inname, hoe komt het dat het Leptine-feedback-systeem niet goed functioneert, hoe komt het dat onze energiehuishouding uit balans is geraakt? Dat is wat we uit gaan zoeken.

De volgende slide noem ik zeer specifiek het Coca-Cola complot. Werkt er hier iemand voor Coca-Cola of Pepsi? Ok, hier ziet u het eerste standaard flesje Coca-Cola uit Atlanta in 1915. Heeft u dit flesje wel eens gezien? Waarschijnlijk velen wel. Ik kan het me herinneren omdat mijn grootvader uit Brooklyn mij iedere zaterdagmiddag meenam naar de lokale frisdrankwinkel en mij dan zo'n flesje gaf. Zou u nu iedere dag zo'n flesje consumeren dan zou dat calorisch op jaarbasis overeenkomen met 4 kilo vet. Mits het recept in de tussentijd niet veranderd is. En niemand weet dat, want tenslotte is de mythe dat slechts 2 mensen ter wereld het recept kennen en dat deze nota bene niet gelijktijdig in 1 vliegtuig mogen zitten etcetera. In 1955 echter, toen na de tweede wereldoorlog suiker weer in overvloed verkrijgbaar was werd de 170 cc fles een 283 cc fles, het eerste type fles dat verkrijgbaar werd in drankautomaten. In 1960 kwam het overbekende 330 cc blikje, waarbij een dagelijks gebruik overeenkomt met 8 kilo vet op jaarbasis. En vandaag de dag is de gebruikelijke maat meer dan een halve liter, hetgeen overeenkomt met circa 27 kilo vet op jaarbasis. En of dit nog niet genoeg is schijnt in Texas tegenwoordig een combipakket bestaande uit anderhalve liter Cola, een Snickersreep en zak met Doritos aangeboden te worden voor 99 cent, bij dagelijks gebruik goed voor 55 kilo vet per jaar.

Waarom spreek ik hier over het Coca-Cola complot? Wat zit er in Cola? Cafeïne, ja, een mild stimulerend middel en diuretica, je moet er van plassen. Wat zit er nog meer in Cola? We komen zo op de suiker. Wat zit er nog meer in? Zout! 55 milligram per blikje, alsof u een pizza drinkt (dit is onjuist want in een pizza zit veel meer zout, circa 1500 milligram). Wat gebeurt er als u vocht verliest en zout eet? Je wordt dorstiger. Waarom zit er dan zoveel suiker in Cola? Om het zout te verbergen. Wanneer heeft u voor het laatst zoetzuur gegeten bij de Chinees? Dat bestaat voor de helft uit sojasaus, dat zou u nooit zo eten als de suiker uw tong niet voor de gek hielt. Kunt u zich de nieuwe Cola herinneren? 1985, meer zout, meer cafeïne. De bedrijven weten waar ze mee bezig zijn. Ze weten het. Zijn de (met suiker gezoete) frisdranken de oorzaak van obesitas? Dat hangt af van aan wie u het vraagt. Als u het vraagt aan een wetenschapper in dienst van de Nationale Frisdrank Associatie zal deze u vertellen dat er absoluut geen verband is tussen suikerconsumptie en overgewicht. Als u het vraagt aan mijn collega dr. David Luwig, kinderarts in het Boston kinderziekenhuis, zal hij antwoorden dat we overwegen binnenkort een advocatenkantoor te beginnen.

Ieder dagelijks blikje frisdrank meer doet het risico op overgewicht met 60% toenemen. Dit is gebleken uit een onderzoek naar frisdrank en overgewicht. Wanneer wordt gekeken naar zeer uitgebreide zogenaamde meta-analyse, gecombineerd statistisch onderzoek uit 88 bronnen, dan blijkt ook daaruit een overtuigend verband. Het onderzoek werd verricht door Kelly Brownell's Groep van Yale. Ik moet er, bij wijze van disclaimer, wel bij zeggen dat de onderzoeken die gefinancierd werden door de frisdrankindustrie aanzienlijk kleinere effecten toonden dat de onafhankelijke onderzoeken. Rara hoe kan dat?
Hoe zit het met het omgekeerde? Dit was het onderzoek van Christchurch England, James et al, British Medical Journal, die frisdrank automaten uit de scholen hebben laten verwijderen. Dit is overigens ook in Californië gedaan, maar daarvan zijn de uitkomsten nog niet bekend. Christchurch England had het al eerder gedaan en daar bleef het percentage kinderen met overgewicht gelijk, geen verandering dus, terwijl bij scholen waar de frisdrank-automaten nog stonden een toename in het aantal kinderen met overgewicht werd waargenomen.

Hoe zit het met type 2 diabetes? Is frisdrank een oorzaak van van type 2 diabetes? Deze studie van JAMA 2004 die kijkt naar relatieve kansen toont een duidelijk hoger risico door het gebruik van suiker-gezoete frisdrank, vruchtensappen etcetera. Type 2 diabetes vormt net zo'n groot probleem als overgewicht, en vanwege dezelfde oorzaak. En hier ziet u de onderzoeksresultaten van het gebruik suiker-gezoete frisdrank en het aanwezig zijn van diabetes type 2 in Afrikaans-Amerikaanse vrouwen. Hier kunt u zien dat diabetes type 2 vaker voorkomt naarmate de frisdrank consumptie toeneemt. Tevens ziet u dat diabetes type 2 bij Afrikaans-Amerikaanse vrouwen interessant genoeg niet toeneemt door het gebruik van sinaasappelsap en grapefruit sap. Maar hoe dan ook, twee verschillende studies die elk een verband aantonen tussen diabetes en frisdrank consumptie.

Wat zit er in frisdrank? In de VS is het dit spul: HFCS, High Fructose Corn Sirup (Glucose-fructosestroop uit Mais). U kent het wel. Het is zoveel negatief in het nieuws geweest dat de mais-sector een mega-campagne gelanceerd heeft om de problemen als gevolg van HFCS-gebruik naar de achtergrond te dringen. We komen er zo nog op terug. Belangrijk om nu te weten is dat we voor 1965 geen HFCS consumeerden, en nu gemiddeld 30 kilo per persoon per jaar. Dat is de situatie in de VS. Wat precies is nu eigelijk HFCS? Het bestaat uit glucose en fructose, en een van de redenen dat het gebruikt wordt is dat zoeter is dan kristalsuiker. Als we sucrose, kristalsuiker, uitdrukken als zoetheid 100 dan is de zoetheid van HFCS 120. Dat betekent dat we er minder van hoeven te gebruiken, niet? Nee, er wordt zelfs meer van gebruikt. Pure fructose heeft een zoetkracht van 173. Daarvan zou je dus helemaal het gebruik kunnen beperken. Het gebeurt niet. Wanneer pure fructose is toegepast wordt dit onterecht vaak nog aangeprezen als iets goeds. Lactose, melksuiker, is niet zo zoet, 73. Glucose met index 74 is ook niet bijzonder zoet. Ook over glucose komen we nog uitgebreid te spreken. Hoe dan ook, HFCS wordt niet alleen gebruikt vanwege zijn zoetheid maar onder andere ook omdat het goedkoop is.

Ok, HFCS, opgebouwd uit glucose en fructose. Glucose is een ringvormig molecuul opgebouwd uit zes groepen, fructose een ringvormig molecuul opgebouwd uit vijf groepen. Ze zijn niet hetzelfde. Geloof me, ze zijn niet hetzelfde. Dat is waar het hier om gaat, ze zijn niet hetzelfde. Hier ziet u sucrose, kristalsuiker, moleculen die ook zijn opgebouwd uit glucose en fructose. Het spijsverteringsenzym sucrase splitst het suikermolecuul na consumptie zo goed als onmiddelijk. Of HFCS of fructose is gebruikt is zodoende niet erg belangrijk, het komt feitelijk op hetzelfde neer, en de fabrikanten en mais-sector weten dat.
Volgens de mais-verwerkings-industie doet HFCS in ons lichaam hetzelfde als suiker. De verwerking en het effect op het verzadigingsgevoel is hetzelfde. Dat is waar. Om marktaandeel te veroveren kwam de mais-sector zelfs met een speciale campagne, u heeft het wellicht opgemerkt in de New York Times. Het was ook op TV, je zag het overal. Wilt u het allemaal zien surf dan naar www.sweetsurprise.com en zie hoe u voor de gek wordt gehouden. Maar inderdaad, HFCS en suiker zijn gelijk, beide zijn slecht. Ze zijn beide gevaarlijk. Ze zijn beide vergif. Ik herhaal: Vergif. Mijn taak is om voor het einde van deze voordracht aan te tonen dat fructose vergif is.

Er zijn onlangs stemmen opgegaan om een frisdrank-belasting in te voeren. Dat gedachte is dat overgewicht een probleem is en kinderen veel frisdrank drinken. Dus laten we een frisdrank-belasting invoeren. Het wordt hierbij echter gezien als slechts een probleem van zinloze calorieën. Ik ben hier om u te vertellen dat het veel verder gaat dan zinloze calorieën. De reden van de problemen is dat fructose vergif is, het zijn niet zozeer de calorieën. Het is een vergif op zichzelf, en dat zal ik u aantonen. Ik ga u voorlezen wat hier in deze paragraaf staat. Het is afkomstig van het centrum voor Wetenschap en Publiek Belang en de Mais-sector. -Met respect dringen wij erop aan dat het belasting-voorstel zo snel mogelijk wordt herzien, in lijn met het wetenschappelijke bewijs dat er geen verschil is in gezondheidseffecten is tussen HFCS en suiker.- Daar kan ik me in vinden, maar nu komt het. -Het werkelijke probleem is dat excessieve consumptie van welke suiker dan ook kan leiden tot gezondheidsproblemen.- Daar ben ik het ook mee eens. Het klopt helemaal, behalve dat het niet moet zijn kan leiden, maar zal leiden.

Hier ziet u de trend van de fructose-consumptie de afgelopen 100 jaar. Voordat we de fabrieksmatige voedselbereiding hadden kregen we onze fructose uit fruit en groente. Als dat vandaag de dag nog zo zou zijn consumeerden we dagelijks 15 gram fructose. Geen suiker, maar fructose. In suikervorm zou is dat 30 gram zijn, ongeveer het dubbele. Maar we hebben het nu over fructose. Voor de 2e wereldoorlog was de inname gemiddeld circa 20 gram per dag. Licht gestegen dus in vergelijk met het begin van de twintigste eeuw. In 1977, toen HFCS op de markt kwam, was de fructose-inname bijna verdubbeld tot 37 gram per dag, 8% van de totale calorische consumptie. In 1994 was het gestegen tot 55 gram, en in suiker uitgedrukt is ongeveer het dubbele. Totaal bedraagt de inname intussen 10,2% van onze totale calorische consumptie. U kunt dus zien dat jaar na jaar een steeds hoger percentage van onze calorische inname wordt ingenomen door fructose. We eten niet alleen meer, maar relatief ook een groter aandeel in de vorm van suiker. Tieners vandaag de dag consumeren tot wel 73 gram fructose per dag, 12% van de totale calorische inname. 25% van de tieners krijgt zelfs minstens 15% van hun calorieën binnen in de vorm van fructose. Dit is een ramp. Een absolute ramp. Toen de vetconsumptie omlaag ging, steeg het suikergebruik en we werden ziek. Nu zal ik u vertellen hoe dat komt.

Hoe is het zover gekomen, waarom is dit gebeurt? Nu is het punt aangekomen dat de politiek zijn intrede in het verhaal doet. Het is een perfecte storm, die werd gecreëerd door drie politieke winden die tegelijkertijd aanwezig waren. Al het slechte dat dit land overkwam startte met een man, Richard Nixon, en dat voelen we nog tot op de dag van vandaag. De paranoïde Richard Nixon was in 1972 bang dat de fluctuerende voedselprijzen hem de verkiezingen zouden kosten. Daarom schakelde hij Earl Butz als de minister van landbouw in. Earl 'rusty' Butz, wat een geweldige naam maar dat terzijde, werd opgedragen om de voedselkwestie van de politieke agenda te halen, daar het voor de verkiezingen tot een non-issue te degraderen. De enige manier om dit voor elkaar te krijgen was door ervoor te zorgen dat voedsel goedkoop werd. Alle middelen werden dus van stal gehaald om de voedselprijzen te laten dalen. Er werd onder andere groot ingezet op massale maisproductie. Het credo richting de boeren: 'word groot of stap uit'. Dit was Nixon's oorlog tegen armoede, we lijden er vandaag de dag nog steeds onder. De tweede politieke wind was de opkomst van High-Fructose Corn Sirup, HFCS. Dit werd uitgevonden in 1966 op de Saga medical school in Japan door een man genaamd Tagasaki. Wat mij betreft kan de uitvinding van HFCS kan gezien worden als de wraak van Japan op de manier waarop de tweede wereldoorlog voor hun eindigde. Behalve dan dat de Japanners inmiddels onder dezelfde gevolgen van HFCS-consumptie lijden als de Amerikanen. Zo gaat dat altijd, een uitgeworpen boemerang komt ook weer terug.

HFCS werd geïntroduceerd op de Amerikaanse markt in 1975. Wat denkt u dat er toen gebeurde met de suikerprijs? De prijzen gingen voor 1975 heftig heen en weer, en dat is niet goed. De politiek is gebaat bij stabiele prijzen. Zoals u kunt zien bleef de prijs van suiker na de marktintroductie van deze zoete stof uit mais in de periode van 1975 tot 1980 verrassend stabiel. En dat niet alleen in de VS, maar wereldwijd. Zo ook op de beurzen in Londen, verder valt op te merken dat de prijs van HFCS slechts de helft kost in vergelijking met suiker. Het is dus goedkoop. HFCS is slecht, echter niet alleen metabolisch gezien, maar ook omdat het zo goedkoop is. Intussen wordt het zo ongeveer aan alles toegevoegd. Broodjes, sauzen, noem maar op. Onlangs ontving ik een email van iemand die een brood-onderzoekje had gedaan in de lokale levensmiddelenwinkel. Van de 32 mogelijkheden was er maar 1 type waar geen HFCS in verwerkt was. We worden dus vergiftigd door dit spul en tegelijkertijd wordt het aan van alles en nog wat toegevoegd. De vraag is waarom? Dat zal u zo duidelijk worden. De mais-verwerkers wijzen er graag op dat het slechts een vervanging betreft. Meer HFCS, minder suiker. 'We vervangen slechts, gram voor gram'. Dat is echter niet het hele verhaal, want u ziet hier dat de consumptie van suiker van 35 kilo per persoon per jaar in 2000 gestegen is tot 46 kilo kilo per persoon per jaar. Verder ontbreekt er nog wat aan dit staatje, het komt tenslotte van het ministerie van landbouw, dus we kunnen stellen dat het beeld aangepast is. Weet u wat er niet is meegenomen? Vruchtensap. Uit politieke motieven is dit weggelaten want aan vruchtensap wordt veelal sucrose, suiker, toegevoegd. En sap is daarmee medeveroorzaker van obesitas.

Hier ziet u een studie verricht door Miles Faith onder peuters in Harlem. Het aantal sapjes per dag voorspelt de verandering in BMI-scores per maand. Hoe komen deze peuters aan hun sap? Van een overheidsprogramma dat is opgezet onder Nixon. Laten we nu de sapjes toevoegen aan de eerder vertoonde tabel. Hiermee stijgt de suikerconsumptie in het jaar 2000 tot 55 kilo per persoon per jaar. Onlangs kwam Brian Williams op NBC-news met de resultaten van een recente studie, die aangeeft dat de suikerconsumptie verder is gestegen tot bijna 70 kilo per persoon per jaar. Een gemiddelde dat opgaat voor ons allen. Denkt u dat dit mogelijk negatieve effecten heeft voor uw gezondheid? Het heeft u niet doen stoppen, is het niet? Dat is waarom we hier zo nodig over moeten praten.
Sap-consumptie verhoogd het risico op diabetes type 2. Hier ziet u hoe het relatieve risico stijgt naarmate de sapconsumptie toeneemt. Hier de Nurses-studie, die ook het verband toont tussen sap- en suiker consumptie, obesitas en diabetes type 2.

De derde politieke wind die bijdroeg aan de ramp, de mega-tyfoon, was de het feit dat American Heart Association en de American Medical Association ons opdroegen om de vetconsumptie te minderen. Wat was het doel hiervan? Het terugdringen van hart- en vaatziekten. Is dat gelukt? Nee, het tegenovergestelde is bereikt, het probleem is toegenomen. Hoe is dit zo gekomen? Waarom werd ons aangeraden minder vet te eten? In 1970 werd iets in ons bloed ontdekt dat we LDL hebben genoemd, low density lipoproteïns. U heeft er vast over gehoord. Is het goed of slecht? Niet zo slecht, daar gaan we het nog over hebben. Midden 70-er jaren werd ontdekt dat vetconsumptie het gehalte LDL in het bloed deed stijgen. Als vetconsumptie A is en LDL B, dan zien we dat A leidt tot B, dat vetconsumptie uiteindelijk leidt tot een hoger LDL. Geen discussie, dit is waar. Uiteindelijk werk ontdekt dat het LDL gehalte in het bloed een verband had met hart- en vaatziekten. Dus als we hart- en vaatziekten C noemen, dan leidt B tot C. De gedachte van voedselspecialisten was dat als A leidt tot B en B tot C dan moet ook A leiden tot C. Conclusie: minder vet, minder hart- en vaatziekten. Deze vlieger gaat niet perse op en ik zal u laten zien waarom.

Het was daadwerkelijk een belangrijk punt van discussie in de 70-er jaren. Het was geen eenvoudige kwestie. Hier ziet u een boek dat in 1972 werd uitgebracht met de titel: Puur, wit en dodelijk. Het gaat geheel over suiker en is geschreven door de Britse fysioloog, voedingsdeskundige en endocrinoloog John Yedkin. Ik heb hem niet gekend, hij is inmiddels overleden, maar ik las het boek een jaar geleden en zonder het te weten werd mij duidelijk dat ik Yedkin descipel ben. Alles wat deze man geschreven heeft is God's eerlijkste waarheid. Als u echt iets belangrijks wil lezen, vind dan dit boek. Alles wat hierin is opgeschreven is uitgekomen. Het is ongelofelijk. Ik heb grote bewondering voor deze man.

Maar aan de andere kant van de discussie stond deze man, Ancel Keys, een epidemioloog. Als geïnteresseerde in de oorzaken van hart- en vaatziekten, voerde hij de eerste meervoudige-variabele-regressie-analyse op dit gebied uit, nota bene zonder computers. Dit type onderzoek, dat tegenwoordig door computers wordt uitgevoerd, heeft als doel om uit te zoeken waar verbanden liggen en waar niet. Het was een grote studie in samenwerking met andere wetenschappers over de wereld en werd zeer bekend als 'de zeven landen studie' na publicatie in Time-magazine in 1980. Hier zijn de resultaten. De landen die in het onderzoek vertegenwoordigd waren: VS, Canada, Australië, Engeland, Italië en Japan. U ziet het percentage vet in calorieën op de x-as en het aantal overledenen als gevolg van hart- en vaatziekten op de y-as. Het beeld lijkt duidelijk. Het percentage vet-calorie├źn correleert met het aantal overledenen als gevolg van hartziekten. Behalve dat er een probleem is. Wie ziet het probleem? Japan en Italië. Hoeveel suiker consumeerden ze daar? Vertelde ik u niet dat de traditionele Japanse eetgewoonten fructose-arm zijn? Ze hadden het niet eens totdat de VS het naar Japan ging exporteren. En de Italianen? Die aten vooral veel pasta, wat betekent veel glucose uit zetmeel, maar geen fructose! Er zit weinig suiker in het traditionele Italiaanse dieet, behalve enkele gelegenheidsgerechten die ze slechts gematigd nuttigen. Maar hier hebben we Engeland, Australië, Canada en de VS. We zijn suikerverslaafden, niet? We zijn ook verslaafd aan vet, en feitelijk migreerde het vet samen met de suiker vanuit de VS over de wereld.
De volgende paragraaf komt uit het 500 pagina's dikke werk van Keys. Pagina 262: -Het feit dat hart- en vaatziekten significant correleerden met het gemiddelde percentage sucrose (suiker) wordt verklaard door onderlinge relaties tussen suiker en vet.- Met andere woorden, donuts: Als er vet was dan was er gelijktijdig ook suiker. Gedeeltelijke-correlatie-analyse toont dat als de hoeveelheid verzadigde vetten constant gehouden wordt er geen significante correlatie is tussen suiker en hart- en vaatziekten. Ok, behalve dat dit type onderzoek in twee richtingen moet worden uitgevoerd. Onderzocht had ook moeten worden of de correlatie tussen vet en hart- en vaatziekten nog opging als de hoeveelheid sucrose constant gehouden wordt. Vindt u dit onderzoek ergens? Nee, het is niet onderzocht. Dit is niet onderzocht! De man lijkt nagelaten te hebben wat bij dit type onderzoek hoort. Helaas is het zonder computers uitgevoerd en is de man in 2004 overleden. We kunnen de uitvoering dus niet nagaan. Geloven we deze studie waarop 30 jaar voedingsadvies en beleid op is gebaseerd. Er zit een levensgroot gat in. Heeft u hem door? Laten we doorgaan.

Herinnert u het zich, dat ik zei LDL misschien niet zo slecht is? Hier is waarom. Omdat er niet zoiets is als 1 LDL. Er zijn er twee. De een wordt genoemd, patroon A of Grote Zwevende LDL. Iedereen weet zo'n beetje dat LDL correleert met hart- en vaatziekten, en dat is waar, maar het betreft niet deze patroon A of Grote Zwevende LDL. Deze deeltjes zijn zo licht, dat ze drijven. Ze worden meegevoerd in de bloedstroom, maar ze zijn te groot en te licht om aan de cellen van de vaatwand te blijven kleven, het proces waar slagaderziekte mee aanvangt. De andere LDL wordt ook wel patroon B of Kleine Compacte LDL genoemd. Doordat deze een hogere dichtheid hebben drijven ze niet en met hun kleine formaat kunnen ze wel aan de cellen van de vaatwand kleven, waardoor plaque-opbouw kan ontstaan. Het is aangetoond door verschillende onderzoekers dat de patroon B of Kleine Compacte LDL de boosdoener is. Bij het meten van de hoeveelheid LDL in het bloed wordt doorgaans geen onderscheid tussen deze twee gemaakt omdat dat dit lastig is. De LDL meting is dus de optelsom van de aanwezigheid van de verschillende deeltjes. Hoe weet je nu of de LDL voornamelijk uit de neutrale of de slechte deeltjes bestaat? Daarvoor onderzoek je gelijktijdig het gehalte aan zogenaamde triglyceriden. Deze waarde geeft een indicatie over de samenstelling van het LDL. Bestaat de LDL voornamelijk uit de neutrale deeltjes dan gaat dat gepaard met een lage waarde aan triglyceriden en een hoge waarde aan HDL. Wat je wil is een lage waarde aan triglyceriden en met daarbij een hoog HDL, ook wel geduid als de goede cholesterol. Een hoge waarde aan triglyceriden en een laag HDL vormt een aanwijzing dat de LDL voornamelijk bestaat uit het slechte type LDL. Dat wil je niet, want de patroon B of Kleine Compacte LDL is het type dat hart- en vaatziekten veroorzaakt. De verhouding triglyceriden tot LDL is een betere voorspeller voor hart- en vaatziekten dan alleen de waarde van LDL, want zo als gezegd, de LDL-waarde is een optelsom van verschillende deeltjes, die niet beide slecht zijn. Vet-consumptie veroorzaakt voornamelijk een verhoging van de patroon A of Grote Zwevende LDL, en wat denkt u dat de concentratie van de patroon B of Kleine Compacte LDL doet stijgen? Koolhydraten! Hier ziet u het percentage koolhydraten met daarbij een stijgende hoeveelheid patroon B LDL. Voelt u hem aan? Dus wat hebben we gedaan? Wat hebben we gedaan vanaf 1982? We verruilden een deel van de vetconsumptie voor koolhydraten. Waarom? Omdat voedsel dat zonder vet wordt bereid niet smaakt, dus wat werd er gedaan? Overal werd suiker aan toegevoegd. Slechter kan je het niet doen. Dit is wat we gedaan hebben, en waar we nog steeds mee bezig zijn. Normaliter als je een fout ontdekt, benoem je deze en zet je de zaak recht. De fout wordt echter niet toegegeven en dat zaak niet rechtgezet. We hebben de samenstelling van ons voedsel met opzet gewijzigd en verslechterd.

Naast het verbeteren van de smaak in producten met weinig vet wordt suiker tegelijk ingezet als een ingrediënt dat een bruine verkleuring veroorzaakt. Het proces dat de bruine verkleuring veroorzaakt gebeurt letterlijk ook aan de vaatwand en draagt bij aan de ontwikkeling van slagaderziekte. Zoals het werkt bij uw biefstuk op de grill werkt het ook aan de vaatwand.

Dan het verwijderen van de vezels. Waarom verwijderden we de vezels uit ons voedsel? De mensheid is al 50.000 ingesteld op de consumptie van 100 tot 300 gram vezels per dag. We consumeren tegenwoordig gemiddeld 12 gram vezels per dag. Waarom? Omdat we de vezels uit ons voedsel verwijderden. Waarom verwijderden we de vezels? De bereiding van voedsel met vezels duurt langer, het kost meer tijd om vezelrijk voedsel te consumeren en vezels beperken de houdbaarheid. Als mensen mij vragen, wat is nu eigenlijk de definitie van Fastfood, dan is mijn antwoord voedsel zonder vezels. Ik daag u uit om mij, met uitzondering van de salade, 1 Fastfood-restaurant te noemen dat ook maar 1 warm gerecht op de kaart heeft met daarin meer dan 1 gram vezels. Het zit nergens in, en dat is met opzet. De vezels zijn eruit gehaald zodat het goed in te vriezen is, goed over de wereld verscheept kan worden, snel opgewarmd kan worden, en snel gegeten kan worden, wat weer problemen oplevert met betrekking tot het krijgen van een verzadigd gevoel. Kortom, we hebben hier een reuzenstorm in onze handen.

Dan hadden we nog het het punt van de zogenaamde transvetten, waarvan we weten dat ze niet goed zijn. Daar is wel effectief wat aan gedaan.

Ok, dat is het verhaal van het beleid en advies inzake voeding de afgelopen 30 jaar.

Dan zijn we nu aangekomen bij het deel over de biochemie. (Vanaf hier is overgaan op een vrij vertaalde samenvatting, om de leesbaarheid voor niet biochemie-ingewijden te behouden)
Ik zal u tonen waarom fructose niet hetzelfde is als glucose. Wat er met fructose in ons lichaam gebeurt is bijzonder, en begrip hiervan is nodig om alles wat ik tot nu toe gezegd heb goed te kunnen plaatsen.
Punt 1, fructose heeft een 7 keer sterkere neiging dan glucose om eerder genoemde slechte reactie met bruinkleuring aan de vaatwanden te ondergaan. De bruinkleuring is in de vaten overigens daadwerkelijk zichtbaar.
Verder onderdrukt fructose het hongerhormoon niet. Het hongerhormoon is afkomstig van de maag en heet ghreline. Als een kind frisdrank drinkt voordat het naar een Fastfood restaurant gaat, zal het dan meer of minder eten? Ondanks dat ze met een blikje frisdrank reeds 150 kcal nuttigden, zullen ze niet minder eten. De reden: Fructose remt het hongerhormoon ghreline niet.
Fructose stimuleert ook de insuline productie niet omdat de zogenaamde betacellen geen receptor voor fructose hebben. Als de insulinespiegel niet stijgt, gaat de spiegel van het hormoon Leptine ook niet omhoog en krijgen onze hersenen tevens via de insuline-weg niet het signaal dat we reeds geconsumeerd hebben. Gevolg is dat er teveel geconsumeerd wordt.
Tenslotte zal ik laten zien dat fructose in de lever heel anders wordt verwerkt dan glucose. Volkomen anders zelfs. Voor het einde van de lezing zal ik u getoond hebben dat chronische fructose consumptie op zichzelf al leidt tot het zogenaamde metabolisch syndroom. Metabolisch syndroom is de verzameling van de volgende fenomenen: overgewicht, diabetes type 2, lever problemen, hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. Ik zal u tonen hoe fructose al deze zaken veroorzaakt. Ik zal u uitgebreid het verschil tonen tussen fructose en glucose.

Nu, stel we consumeren 120 kcal in glucose. Twee sneetjes wit brood. Wat gebeurt er met deze 120 kcal? 96 kcal, 80%, zal buiten de lever verbruikt worden door alle organen in ons lichaam. Waarom? Omdat alle cellen in ons lichaam glucose kunnen gebruiken. Alles wat leeft kan glucose gebruiken, het is de energie van het leven, dit is wat we met onze voeding zouden moeten consumeren. 24 kcal, 20% komt terecht in de lever. Wat gebeurt er met deze 24 kcal? Via een grote serie reacties wordt het omgezet en opgeslagen in de vorm van glycogeen. De lever wordt niet ziek van glycogeen. Glycogeen is een niet toxische manier van glucose-opslag in de lever. Het aanvullen van glycogeen-voorraden is precies wat glucose moet doen. De glucose kan in de lever ook omgezet worden tot vet. Daarbij ontstaan VLDL, Very Low Density Lipoproteïns. VLDL is slecht, dit is de stof die hart- en vaatziekten veroorzaakt, tevens vormt het de basis voor vetopslag. Echter het betreft slechts een beperkt deel van de ingenomen kcal. Als dat zou leiden tot een infarct op 90 jarige leeftijd, nou ja, ok, dat is niet zo erg. Wie negentig jaar wordt heeft het goed gedaan. Kortom, glucose-consumptie leidt slechts in beperkte mate tot de productie van VLDL.
Door de glucose stijgt de concentratie aan insuline in het bloed, wat weer leidt tot een signaal aan onze hersenen dat gestopt kan worden met eten. Met andere woorden, ik ben bezig het ontbijt te verteren, ik heb nog geen behoefte aan de lunch. Een mooie feedback-lus tussen glucose-consumptie, de lever, de pancreas en de hersenen om het lichaam in een goede energiebalans te houden. Dat is ok, dat is ongevaarlijk, zo moet het zijn.

Laten we nu praten over een andere koolhydraat, alcohol. De structuur bestaat uit koolstof, waterstof en zuurstof, het is dus een koolhydraat. Tegelijk weten we ook dat alcohol toxisch is, giftig. Je kunt er ongelukken door veroorzaken of je lever vervetten. Het hangt ervan af hoe vaak en hoe veel je ervan drinkt. Hooguit een beetje alcohol kan goed zijn.
Alcohol heeft een directe toxische werking omdat het ook door de hersenen opgenomen wordt, met alle gevolgen van dien op ons functioneren. Fructose wordt niet door de hersenen opgenomen en heeft daarom niet de directe toxische werking zoals we die bij alcohol zien.
Alcoholgebruik wordt door wetgeving gereguleerd. Er zijn allerlei soorten instituten rondom alcoholgebruik, en worden speciale belastingen geheven, we doen diverse dingen om het gebruik ervan af te remmen. In sommige landen worden slijterijen zelfs door de overheid gerund om middels hele hoge prijzen het gebruik te ontmoedigen. Er zijn in deze wereld al meer dan 1500 jaar allerhande beleidsregels om de alcoholconsumptie te matigen. Omdat alcohol toxisch is en dat weten we. Laten we nu kijken wat er gebeurt met de consumptie van 124 kcal in de vorm van alcohol. 10% wordt verwerkt in de maag en de darmen, 10% wordt verwerkt in de nieren, de spieren en de hersenen, totaal 20% oftewel 24 kcal. 80%, 96 kcal, wordt verwerkt door de lever. Voor glucose was dat 20%, 24 kcal. Het percentage calorieën dat in de lever terecht komt is dus 4 keer groter bij alcohol dan bij glucose. Het is in belangrijke mate een volume kwestie, maar bij de verwerking van alcohol in de lever ontstaan ook kankerverwekkende stoffen, de zogenaamde aldehyden. Deze aldehyden leiden ook weer tot het met elkaar verbinden van bepaalde proteïnen, wat de ziekte levercirrose tot gevolg kan hebben. Levercirrose is een vernietiging van levercellen tot littekenweefsel. Bij de verwerking van alcohol ontstaan tevens forse hoeveelheden VLDL, die als Vrije Vetzuren de lever verlaten en in de spieren insuline-resistentie kunnen veroorzaken. Dit kan op zich weer leiden tot een verminderde leverfunctie en diabetes. Ook slaat een deel van de ontstane vetstructuren neer in de lever, wat kan leidt tot leververvetting.

Laten we het nu hebben over fructose. Fructose is zoet, we vinden het lekker in alles. Laten we 120 kcal in de vorm van sucrose (suiker/kristalsuiker/suikerstroop) consumeren. Een glas gezoete sinaasappelsap of frisdrank. We gaan volgen wat er met de sucrose gebeurt. Sucrose bestaat voor de helft uit glucose en voor de helft uit fructose. Dus 60 kcal aan glucose, waarvan 12 kcal naar de lever gaan, en 48 kcal naar de rest van het lichaam. De 20/80 verhouding zoals reeds besproken. Dan de fructose, de volledige 60 kcal gaan naar de lever. Waarom? Omdat de lever het enige orgaan is dat fructose verwerkt. De rest van het lichaam kan er niets mee, en in het verwerkingsproces in de lever ontstaan diverse problemen. Daarom is het vergif. In de lever wordt aan de fructose door biochemische processen nog eens 12 kcal aan energie toegevoegd. De hoeveelheid te verwerken stof heeft daarmee een energiewaarde van 72 kcal, 3 keer meer dan de gelijktijdig geconsumeerde glucose. Ook hier is het in belangrijke mate een volume kwestie.
Bij het verwerken van fructose ontstaat het afvalproduct urinezuur. Dit veroorzaakt niet alleen jicht, maar ook een hoge bloeddruk. Het urinezuur blokkeert namelijk een enzym dat stifstofoxide (NO) produceert, wat werkt als een natuurlijke bloeddrukverlager. Als dit niet gemaakt wordt, gaat de bloeddruk omhoog. Onderzoek toont aan dat gesuikerde frisdrank de concentratie urinezuur doet toenemen evenals de bloeddruk. Urinezuur verlagende middelen om jicht te behandelen, doet ook de bloeddruk dalen. Uit deze gegevens blijkt dat urinezuur een belangrijke factor bij hypertensie is, en we hebben ook een hypertensie-epidemie in dit land. Het is de suiker. Tot zover de hoge bloeddruk, terug naar de verwerking van fructose. Om een lang biochemisch verhaal kort te houden, de verwerking van fructose in de lever en de gevolgen ervan lijken sterk op die van alcohol. 30% van de geconsumeerde fructose eindigt als vet, in tegenstelling tot de consumptie van glucose waarbij bijna niets eindigt als vet. Resumerend kan gesteld worden dat het innemen van fructose praktisch neerkomt op de consumeren van vet. Daar gaat het om. Dat is precies het hele punt.

Nu vertel ik over een onderzoek waarbij een groep fructose kreeg toegediend en een controlegroep niet. Na zes dagen hoge doses fructose-consumptie verdubbelde de triglyceriden-spiegel, de productie van nieuw vet vervijfvoudigde, en ook de concentratie aan vrije vetzuren (die insuline-resistentie veroorzaken) verdubbelde. Dit alles in zes dagen. Dit is dus wat fructose consumptie met de vethuishouding doet. Maar we zijn er nog niet. Een deel van het vet verdwijnt niet uit de lever maar blijft erin achter, de niet-alcoholische leververvetting. Onderzoek verricht in onze eigen kliniek, keek naar de consumptie van gesuikerde frisdrank consumptie versus een gelabeld enzym met de naam ALT waarmee vet in de lever zichtbaar wordt. Een duidelijk lineair verband. In Afrikaans-Amerikaanse mensen is de relatie overigens anders, maar dat is een verhaal apart.
Het vet dat in de vorm van Vrije Vetzuren de lever verlaat nestelt zich in de spieren en maken deze verminderd gevoelig voor insuline, met als gevolg stijgende insuline niveaus. Als gevolg van het fructose-verwerkings-proces in de lever, wordt de lever zelf ook minder gevoelig voor insuline. De pancreas moet harder werken om een hogere insulinespiegel te produceren, wat de een verder bloeddrukverhogende werking heeft, en de hoeveelheid energie die in de vetcellen wordt opgeslagen vergroot, daar is de obesitas.

Tenslotte toont onderzoek aan dat als gevolg van de verhoogde insulinespiegel de hersenen het hormoon Leptine verminderd waarnemen en een hongerbeleving blijven produceren. Op verschillende manieren is aangetoond dat fructose-consumptie de manier waarop onze hersenen onze energiehuishouding duiden beïnvloedt, en wel zodanig dat een hongergevoel in de hand gewerkt wordt. De hersenen blijven een hongersituatie ervaren terwijl de vetcellen proberen te zeggen dat ze genoeg energie hebben opgeslagen. Dus de hogere insulinespiegel als gevolg van de door fructose-consumptie ontstane insuline-resistentie veroorzaakt obesitas. Herinnert u zich nog de eerste wet van de thermodynamica, en de genoemde biochemische kracht die als primair fenomeen de energieopslag beheerst? Herinnert u nog het principe van opslag omdat verwacht wordt deze energie te gaan gebruiken, en dat daarom een bepaalde hoeveelheid geconsumeerd dient te worden? Bij de opslag komt normaliter Leptine vrij, wat als feedback mechanisme in de hersenen een verzadigingsgevoel doet ontstaan. Echter deze feedback-lus functioneert niet correct door de hoge insulinespiegel, die weer ontstond door de insulineresistentie als gevolg de fructose-verwerking in de lever. De Leptine kan door de hoge insulinespiegel het eetlustcentrum in de hersenen niet afremmen, waardoor de eetlust blijft bestaan, waardoor nog meer fructose wordt geconsumeerd, met als gevolg een vicieuze cirkel van slechte zaken. Dus daar zijn we. Hoge bloeddruk, ontstekingen, insuline-resistentie, overmatige insuline productie, uit balans geraakte vethuishouding, overgewicht, overconsumptie, hart- en vaatziekten. Dat ziet er uit als het metabolisch syndroom. Opvallend is dat het merendeel van de problemen die optreden als gevolg van veelvuldige fructose-consumptie dezelfde zijn als de problemen die ontstaan uit overmatig alcoholgebruik. Dit komt omdat fructose en alcohol vrijwel hetzelfde is, tenslotte is alcohol gefermenteerde suiker. De lever verwerkt alcohol en suiker op een vergelijkbare manier.

Er is op zich wel een legitieme reden dat sportdrank bedrijven fructose aan hun producten toevoegen. Atleten die grote sportinspanningen verrichten, zoals bijvoorbeeld het lopen van een marathon, putten daarbij hun glycogeen-voorraden uit. Een sportdrank met fructose zorgt voor een snellere aanvulling van het glycogeen in de lever dan dat glucose alleen dat zou doen. Voor atleten maakt fructose dus een verschil. Sportdrank bevat HFCS. Maar wie drinken het? Atleten? Nee, kinderen. Omdat het cool is en lekker smaakt. Voor we verder gaan nog even dit. In 1967 patenteerde de universiteit van Florida Gatorade. In 1970 wonnen The Florida Gators de NBC-Championships in Football, Gatorade maakte toen een grote vlucht. Heeft iemand de originele Gatorade wel eens gedronken? Het smaakt verschrikkelijk. Het smaakt meer naar iets dat het lichaam verlaat in plaats van andersom. In 1992 kocht Pepsi Gatorade. Hoe gaan we de markt veroveren met dit spul, dat was de vraag. Dus wat deden ze, ze voegden HFCS toe. En door wie wordt het nu gedronken, jawel door vette kinderen.

Als klinische interventie adviseren we kinderen en hun ouders het volgende:
Alle vloeistoffen met suiker of glucose-fructosestroop het huis uit. Alleen water en melk mogen blijven. Er bestaan geen goede gesuikerde dranken, punt uit.

Eet koolhydraten samen met vezels, want vezels zijn goed. Vezels worden geacht een essentiële nutri├źnt te zijn. De overheid wil dat liever niet, want vezels in voedsel belemmeren de export.

Wacht twintig minuten alvorens een tweede portie te overwegen. Dit om een verzadigingssignaal af te wachten.

Tenslotte, de moeilijkste, probeer net zoveel tijd fysiek bezig te zijn als voor de tv doorgebracht wordt.

Als we patiënten drie maanden volgen is duidelijk, dit werkt. We zijn statistisch nagegaan waarom het werkt. Hetgeen het niet deed werken: de consumptie van gesuikerde dranken. Hoe meer hiervan geconsumeerd werd, het minder goed de levensstijlverandering werkte. Het hoe en waarom is zojuist uitgebreid besproken.

Waarom is beweging belangrijk bij overgewicht? Omdat het calorieën verbrandt? Welnee, twintig minuten joggen verbrandt het equivalent van 1 chocoladekoekje. Overgewicht eraf branden door beweging is niet te doen. Waarom is bewegen dan belangrijk? Hoofdreden: het verbetert de insuline-gevoeligheid. En omdat de insuline-gevoeligheid in de spieren groter wordt, gaat de insulinespiegel omlaag. Dat is goed. Nummer twee, het reduceert stress. Minder stress, minder eetzucht. Om allerlei redenen, waar we nu niet over uitweiden, gaan stress en overgewicht vaak gelijk op. Wel zorgt bewegen ervoor dat er minder vet geproduceerd wordt, omdat metabolische systemen beter functioneren en energie vroegtijdig wordt gebruikt. Maar het daadwerkelijk wegbranden van calorieën is de minst valide reden om te gaan bewegen.

Waarom zijn vezels belangrijk? Dit is mijn motto in de kliniek: Toen God het gif fructose maakte, verpakte hij het met een tegengif. Fructose is vergif, ik hoop u daarvan overtuigd te hebben, maar waar in de natuur fructose voorkomt zijn nog meer vezels. Heeft u ooit een suikerbiet gezien? Het is keihard, je kan het niet eens kauwen. Hoeveel calorieën krijgt u uit een rauwe suikerbiet? Er is in het begin van de 19e eeuw onderzoek gedaan in de suikerplantages. Alle arbeiders waren gezonder en leefden langer dan de suiker-managers die zich de geraffineerde suiker konden veroorloven. Consumeer met koolhydraten samen met vezels, daarom is fruit ok. De vezels vormen een rem op de geconsumeerde hoeveelheid plus dat ze gezond zijn. Samen met de vezels krijgen we gelijktijdig verschillende micronutriënten binnen waardoor ook de lever gezonder is.
Dit is wat vezels doen: Ze reduceren het tempo waarin koolhydraten in de darm geabsorbeerd worden. Soms is dat lastig, bijvoorbeeld bij het bekleden van een officiële functie. Want door de tragere absorptie zijn de koolhydraten beter beschikbaar voor bacteriën in de darmen. U heeft dus twee keuzes: vet zijn of scheten laten. Verder versnellen de vezels de doorgang richting de dunne darm, waar een hormoon PYY geproduceerd wordt dat de hersenen vertelt dat de maaltijd binnen is, en bijdraagt aan een gevoel van verzadiging. De vezels zorgen er dus voor dat u sneller een gevoel van verzadiging sneller krijgt. Tenslotte remmen de vezels de absorptie van vrije vetzuren tot aan de dikke darm, daar aangekomen zijn de vetzuren door vertering zo klein gemaakt dat ze dan 'korte keten vetzuren' genoemd worden. In tegenstelling tot lange keten vetzuren beperken de korte keten vetzuren de insulineproductie, en dat is goed.
Er zijn dus verschillende redenen waarom vezels goed zijn. Wel eens gehoord van het paleolitisch dieet, ofwel het jager-verzamelaar dieet? Zoek het maar eens op het internet. In de basis eet je met dit dieet alles alleen zoals het uit de grond komt. Rauw, zonder te koken. Dit geneest type twee diabetes in een week. Zo krijg je de 100 tot 300 gram vezels per dag die ik eerder noemde. Hoe mee vezels hoe beter.

Dit was het stuk biochemie.

Ok, nog een kleine quiz. Noem 7 zaken op de menukaart van MacDonalds waar geen HFCS of sucrose (suiker) inzit. Nee, mosterd is niet goed, daar zit het in. Friet, juist, maar zit dan weer zout en vet in, ook allebei niet zo goed. Wat nog meer? Hash browns, geraspte gebakken aardappelen, ook zout zetmeel en vet. Wat nog meer. Chicken McNuggets. Ik geloofde het zelf eerst niet, maar er zit geen suiker in Chicken McNuggets. Hoewel een rechter in New York dit wel gerecht een Frankenstein-creatie noemde, maar dat daargelaten. Worst, zit niets in wat goed is, maar ook geen suiker. Cola light, koffie mits zonder toegevoegde suiker, en echte ijs-thee zonder toegevoegde suiker. Nog even terug op de Chicken McNuggets, niemand eet ze zonder de dip-saus en deze zit vol HFCS (High Fructose Corn Sirup). Gatorade AM? Nee, dit een poging van Pepsi om marktaandeel te veroveren op de sappen. Denk je dat er werkelijk atleten zijn die dit drinken? Het zijn kinderen die dit drinken omdat het cool is.

Toen mijn dochter in de tweede klas middelbare school zat kwam ze thuis met twee pakken melk en zei, pap, dit geloof je niet. Kijk, de magere melk, 130 kcalorieën per glas, 15 gram lactose / melksuiker, wat ok is. Maar dan de magere chocolade-melk, 190 kcalorieën per glas, waarvan 29 gram suiker uit HFCS. En dat is wat we onze kinderen geven!

Nog even terug op het WIC, het overheidsprogramma waarbij onder andere kinderen per jaar 50 liter sap krijgen. We zitten nu met een epidemie aan zwaarlijvig baby's. Zou dit programma de oorzaak kunnen zijn? 10,3% suiker, waarvan bijna de helft HFCS. Het zijn baby-milkshakes! Er zit evenveel suiker in als Cola. Steeds meer onderzoek toont aan de hoe eerder kinderen aan zoetigheid worden blootgesteld, hoe meer behoefte ze er op later leeftijd naar ervaren. Dat begint al in de buik van de moeder tijdens de zwangerschap. We noemen dit fenomeen ontwikkelings-programmatie. De vethuishouding van het ongeboren kind is vaak al verstoord, wat de obesitas-epidemie verder verergert.

Wat is het verschil tussen een blikje bier en een blikje cola? Beide 150 kcalorieën. Cola 10,5% suiker in de vorm van HFCS. Bier 3,6% alcohol. De verwerking: 75 kcal fructose / 75 kcal glucose in Cola, 90 kcal uit alcohol / 60 kcal uit maltose in bier. Herinnert u het zich nog uit het gedeelte biochemie? Bottom-line: nauwelijks verschil. We kennen zoiets als bier-buiken, maar wat dacht u van de suikerdrank-buiken? Dat is waar we in de VS last van hebben. U zou wel twee keer nadenken voor u uw kind een biertje aanbood, maar de meesten doen dat niet met een blikje frisdrank. De uitwerking op het lichaam is voor een groot deel hetzelfde. Fructose is alcohol zonder de effecten op de hersenen. Fructose is een koolhydraat, maar 30% van de geconsumeerde fructose eindigt als vet. De voedselconsumptie met minder vet en meer koolhydraten, is in feite niet een laag maar een hoog vet-dieet. Daarom werkt het niet. Fructose, om dezelfde redenen en vanwege vergelijkbare doseringen is een vergelijkbaar met alcohol. Kan hier iets aan gedaan worden? Misschien vanuit de overheid? Er is toch een instantie die van alles stuurt en controleert inzake de voedselvoorziening? Zij gaan er toch ook over wat aan ons voedsel mag worden toegevoegd? Zij controleren toch ook de tabaksindustrie? Hier heb ik een officieel document. -Toevoegingen moeten veilig zijn. Er moet aan te nemen wetenschappelijke zekerheid zijn dat geen schade ontstaat uit het gebruik van toevoegingen.- Voldoet fructose aan een dergelijke standaard? HFCS heeft thans de status 'over het algemeen beschouwd als veilig'. Waar kwam deze kennis vandaan? Het kwam nergens vandaan, behalve van de gedachte dat het een natuurlijk product is, dat in fruit zit, en een daarom ok zal zijn. Maar tabak is ook een natuurproduct, en niet veilig. Alcohol is ook een natuurproduct, en niet veilig. Er is zoveel natuurlijk, dat niet veilig is, waar je dood van gaat. We kijken nog even naar een ander officieel document. -voedsel moet worden aangepast als het gif of substanties bevat die schade aan de gezondheid toebrengt.- Fructose voldoet aan deze omschrijving, is het niet? Nee. Ziekten als gevolg van chronisch gebruik zijn hiervan uitgesloten. Alleen acuut gif wordt tegengehouden maar geen 'chronisch gif'. Fructose is een chronisch gif, het heeft geen acute toxische werking en de hersenen doen er niets mee. De lever wordt niet ziek na een fructose-maaltijd, maar wel na 1000 van deze maaltijden en dat is wat veelvuldig gebeurt. Vanuit de overheid wordt hier dus niets aan gedaan. Er zijn drie dingen die de VS exporteren: wapens, entertainment en voedsel. Auto's en computers? Niet echt. Kan iemand iets anders verzinnen dat andere landen van ons willen kopen? Tabak? Nou ja, misschien. U heeft het door. De overheid stuurt ons voedselbeleid aan. Het is als de vos in het kippenhok, want de overheid wil dat we voedsel exporteren.

Samengevat:
De fructose consumptie is de afgelopen dertig jaar toegenomen, samenvallend met de opkomst van een obesitas-epidemie. Een calorie is niet zomaar een calorie. De conclusie uit de gedachte 'een calorie is een calorie' luidt: minder eten, meer bewegen. Dit werkt niet, onderzoek toont dat aan. Dat komt omdat de ene calorie de andere niet is. Fructose is geen glucose. We weten dat de ene calorie dat andere niet is, we kennen immers ook goede en slechte vetten. We kennen goede en minder goede eiwitten. Er er zijn ook goede en slechte koolhydraten. Glucose is een goede koolhydraat, het is de energiebron van het leven. Fructose daarentegen is vergif. Wat het lichaam met fructose doet is gevaarlijk. De verwerking van fructose in de lever leidt tot alle symptomen die horen bij het metabolisch syndroom: Hoge bloeddruk, een ontregelde vethuishouding, leververvetting, ontstekingen, obesitas, een verhoogde eetlust, hart- en vaatziekten. Fructose consumptie frustreert de behandeling van overgewicht. Hoe meer frisdrank, des te minder het effect van dieet en beweging. En dit vanwege dezelfde stofwisselings-redenen als bij alcohol, behalve dan dat de hersenen geen fructose opnemen. De overheid zal het niet reguleren, het is aan ons zelf. Ik sta hier om u te rekruteren. Mijn naam is dokter Robert Lustig en ik sta hier om u te rekruteren in de strijd tegen slecht eten. En zojuist heb ik u laten zien wat slecht is. Graag wil ik mijn collega's bedanken en een collega in het bijzonder. Dr. Jean-Marc Schwarz, een vooraanstaand fructose biochemicus, die veel studie heeft verricht, en na 15 jaar onderzoek de conclusie moest trekken dat fructose toxisch is. Hartelijk dank voor uw aandacht.